VnEconomy > Doanh nhân 10:54 (GMT+7) - Thứ Ba, 13/1/2009

Văn hóa doanh nhân và văn hóa doanh nghiệp

Các doanh nghiệp đua nhau xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhưng điểm lại, không mấy doanh nghiệp thành công...

Văn hóa doanh nhân và văn hóa doanh nghiệp

Minh họa: Khều.

Chủ đề văn hóa doanh nghiệp và văn hóa kinh doanh được đề cập và bàn thảo rất nhiều trong thời gian gần đây.

Nhiều bài viết, nhiều hội thảo đã phân tích các khía cạnh sâu xa của vấn đề này. Như một trào lưu, các doanh nghiệp đua nhau xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhưng điểm lại, không mấy doanh nghiệp thành công. Vì sao như vậy?

Trước hết, sự thất bại nằm ở ngay chính bản thân những người lãnh đạo cao nhất doanh nghiệp. Các doanh nghiệp thường cử người đi học về văn hóa doanh nghiệp, nhưng những người lãnh đạo cao nhất thì không bao giờ đến lớp - một phần vì quá bận rộn với công việc, phần khác, nhiều hơn, là vì sĩ diện cá nhân.

Hệ quả là, chính người cần khởi xướng và dẫn dắt quá trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp lại không hiểu hết về vấn đề này. Trong quá trình xây dựng, những can thiệp, chỉ đạo của những người lãnh đạo lại làm cho những “nét văn hóa” trong doanh nghiệp trở nên bất nhất, méo mó.

Thứ hai, rất quan trọng và đóng vai trò quyết định, đó là doanh nghiệp tìm cách xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nhưng chính doanh nhân - người chủ doanh nghiệp lại không chịu xây dựng văn hóa cho mình.

Văn hóa doanh nhân chính là yếu tố hàng đầu, tác động rất lớn và góp phần quyết định tạo nên sự thành công hay thất bại của văn hóa doanh nghiệp. Một doanh nhân có nếp sống phù hợp, sẽ góp phần tạo nên một văn hóa doanh nghiệp phù hợp.

Ngược lại, nếu người chủ doanh nghiệp có cách sống, cách hành xử phi văn hóa, cả doanh nghiệp cũng sẽ bị ảnh hưởng và rất khó có hy vọng xây dựng được một văn hóa doanh nghiệp lành mạnh.

Có doanh nhân thường xuyên xuất hiện trên truyền hình, trên báo chí với những lời “có cánh” về bí quyết làm ăn, cung cách quản lý hiện đại tại doanh nghiệp, về văn hóa doanh nghiệp, về sự đi lên, vượt khó của bản thân…

Trong các cuộc họp, nhân viên và cán bộ quản lý thường được nghe “sếp” huấn thị, lên lớp, dạy dỗ về chiến lược, cạnh tranh, quản lý con người… Và có những cuộc họp sếp dành quá nửa thời gian để chửi mắng nhân viên, kể cả đối với cán bộ quản lý cấp cao.

Nhiều người giỏi về làm việc tại công ty, chỉ tham dự vài cuộc họp, nghe chửi mắng, lên lớp vài lần, sức chịu đựng đã… cạn kiệt, đành cáo từ ra đi. Sau nhiều năm, quanh đi quẩn lại, chỉ thấy toàn người cũ ở lại làm việc - những người đã quen chịu đựng vì không còn con đường nào khác.

Họ tự an ủi: “Sếp chửi mặc sếp, cứ đến tháng trả lương là được”. Từ đó hình thành một thứ "văn hóa" cam chịu, nhẫn nhục trong doanh nghiệp, chỉ có ông chủ là đúng, ai không phục tùng thì tự giác ra đi.

Đó chỉ là một trong những “nét văn hóa” của người chủ doanh nghiệp mà nhân viên, khách hàng và người ngoài doanh nghiệp được chứng kiến. Ngay cả việc doanh nhân tự mình ca ngợi và phô trương một cách thái quá về những hoạt động từ thiện của doanh nghiệp cũng thể hiện một trình độ văn hóa không cao.

Không thể xây dựng văn hóa doanh nghiệp khi chưa có một văn hóa doanh nhân lành mạnh, phù hợp với các giá trị của xã hội, đất nước, dân tộc. Hiện nay, không ít doanh nhân đang dùng quyền để thúc ép, áp đặt cho nhân viên những kiểu “văn hóa” không phù hợp, nếu không muốn nói là rất phản cảm, phi văn hóa. Một thứ văn hóa áp đặt, thúc ép, thiếu cơ sở cho niềm tin của nhân viên sẽ dẫn đến thất bại không tránh khỏi.

Trước khi xây dựng văn hóa doanh nghiệp, doanh nhân - người chủ doanh nghiệp nên bắt tay xây dựng văn hóa cho chính mình; xây dựng những giá trị cốt lõi, những triết lý sống, nguyên tắc sống lành mạnh, phù hợp; cụ thể hóa những giá trị, triết lý, nguyên tắc sống thành những chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực hành vi và kiên trì thực hiện chúng.

Và rồi, hãy truyền lửa cho nhân viên, làm sao cho nhân viên cảm nhận và đặt trọn niềm tin vào những giá trị ấy thông qua việc cảm nhận và trực tiếp chứng kiến những hành vi của người lãnh đạo doanh nghiệp.

Nên chăng, cần có những diễn đàn sâu rộng hơn cho chủ đề văn hóa doanh nhân, thay vì chỉ có văn hóa doanh nghiệp như hiện nay…

Ly Nguyễn (TBKTSG)
  Bình luận (4)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 4/4 bình luận.
  • Tôi cho rằng không có một định nghĩa chính xác nào về cái gọi là "văn hoá doanh nghiệp". Nhưng các quy định, các nguyên tắc làm việc cũng như giao tiếp trong một cơ quan sẽ ít nhiều tạo nên sự khác nhau giữa công ty này với công ty khác. Song sự khác nhau đó cũng không khẳng định được tốt xấu hơn kém các công ty.

    Các chủ doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển luôn luôn phải tìm kiếm cho mình một cách quản lý phù hợp với quy mô doanh nghiệp và những nét đặc trưng của ngành nghề mình. Cũng phải khẳng định rằng hầu hết các chủ doanh nghiệp là có trình độ về quản lý hơn những nhân viên của mình. Và họ có quyền đưa ra những quy định và cách ứng xử mà họ cảm thấy là tốt cho doanh nghiệp.

    Còn đối với người làm thuê họ cũng có quyền lựa chọn một cách quản lý mình sao cho phù hợp. Việc đi hay ở lại một công ty nào đó cũng là chuyện hết sức bình thường. Và hoàn toàn không có cơ sở nào để khẳng định những doanh nghiệp giữ chân những nhân viên cũ và những nhân viên mới chuyển đi là điều không tốt cho doanh nghiệp đó.

    08:48 (GMT+7) - Thứ Năm, 15/1/2009 Trả lời Thích
  • Văn hoá được tạo nên bởi thói quen, mà thói quen chỉ có thể tạo lập nhờ hành động. Hành động đúng, có văn hoá là nhờ có những qui tắc khoa học, và văn minh.

    Ví dụ trong doanh nghiệp có một qui tắc là, ở mỗi cuộc họp nhân viên luôn được trình bày trước, ông chủ cần biết lắng nghe thì ai cũng thấy thoải mái. Ông chủ thấy việc nghe người khác dễ dàng hơn, mà nhân viên cũng dễ trình bày hơn. Tuy nhiên, chẳng có gì đảm bảo rằng ông chủ doanh nghiệp ấy lại phải tuân theo nguyên tắc đó cả?

    Điều này không đúng, chỉ có những doanh nghiệp yếu, nhỏ thì mới có chuyện ông chủ đặt ra tất cả các nguyên tắc, trong doanh nghiệp lớn mối quan hệ qua lại giữa ông chủ, nhân viên, nhân viên với nhau không phải chỉ một chiều, và rất cần một cơ chế quản lý nhân lực hiện đại, trong đó cần có quản lý cả về yếu tố văn hoá kinh doanh

    13:16 (GMT+7) - Thứ Tư, 14/1/2009 Trả lời Thích
  • Tôi thích nhất cái hình minh hoạ. Nó mới đúng làm sao!!!

    10:01 (GMT+7) - Thứ Tư, 14/1/2009 Trả lời Thích
  • Chuẩn! Văn hóa doanh nhân và văn hóa doanh nghiệp phải là một cặp thì mới tạo thành "văn hóa". Chắc chắn nhiều sếp sẽ giật mình khi đọc bài báo này! Hãy thử nhìn lại những nhân viên đang ở bên cạnh các vị đi!

    15:35 (GMT+7) - Thứ Ba, 13/1/2009 Trả lời Thích
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?