VnEconomy > Doanh nhân 01:08 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012

Đằng sau thương vụ Hanel mua lại khách sạn Daewoo

Thương vụ mua lại 70% cổ phần khách sạn Daewoo của công ty Hanel xứng đáng được gọi là “thương vụ của năm”...

Đằng sau thương vụ Hanel mua lại khách sạn Daewoo

Khi mà cả hai phía trong thương vụ đều đang im lặng, giá trị của thương vụ là đề tài của nhiều đồn đoán.

Việc mua lại 70% cổ phần khách sạn Daewoo của công ty Hanel xứng đáng được gọi là “thương vụ của năm” trong lĩnh vực mua bán - sáp nhập (M&A) ở Việt Nam. Vượt khỏi khuôn khổ của một vụ mua bán thuần túy, sự kiện này đem đến rất nhiều cảm xúc khác nhau. VnEconomy nhìn lại toàn cảnh thương vụ này.

Những điều ít biết

Vốn dĩ các lãnh đạo tập đoàn Daewoo không lựa chọn lô đất mà khách sạn Daewoo đang hiện hữu bây giờ. Năm 1992, Việt Nam và Hàn Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao. Tháp tùng các lãnh đạo Hàn Quốc đến Việt Nam lúc đó, lãnh đạo Daewoo đã nhắm tới việc xây khách sạn cao cấp tại một lô đất ngay khu trung tâm Ba Đình, Hà Nội.

Đề xuất này tất nhiên đã không được đồng ý và Daewoo được giới thiệu lô đất hiện nay, khi đó vốn vẫn còn là… ao rau muống. Những người yêu Hà Nội hẳn còn nhớ, phố Láng Trung nơi giờ đây là tuyến phố Liễu Giai - Nguyễn Chí Thanh, thời ấy chỉ là một con phố nhỏ hẹp và phần nào đó rất “quê mùa”!

Daewoo được gợi ý là nên liên doanh với một đối tác trong nước, và Hanel là một lựa chọn. Nhưng, cũng như rất nhiều “bên Việt Nam” trong nhiều liên doanh khác được thành lập trong thời gian này, Hanel thì không có tiền. Không có tiền, nên Hà Nội phải giao đất cho Hanel để “lấy đó làm tiền” đem đi đối ứng với Daewoo trong liên doanh theo tỷ lệ 30/70.

Khách sạn Daewoo, chính xác hơn là tổ hợp Daeha Business Center, trong đó có khách sạn Daewoo, được xây lên trong sự hồ hởi của nhiều phía. Kim Woo Chung, nhà lãnh đạo tập đoàn Daewoo, tác giả cuốn sách “Thế giới quả là rộng lớn và có rất nhiều việc phải làm” đang là best-seller lúc đó, từng qua Việt Nam nhiều lần. Đầy hào hiệp và cả thực dụng, tuyến đường Đào Tấn ngày nay đã được Daewoo hỗ trợ xây dựng nhanh chóng, vừa góp phần cải thiện tình trạng giao thông trong khu vực, vừa tạo ra “mặt thoáng” quan trọng cho dự án này.

Tham vọng của Daewoo tại khu vực này là khá lớn. Ý tưởng về việc xây dựng hàng loạt cao ốc hiện đại bám theo tuyến đường Đào Tấn đã được nhà đầu tư này ngỏ ý với Hà Nội, song vì nhiều lý do khác nhau, mới chỉ có tổ hợp Daeha Business Center, trong đó có khách sạn Daewoo, được xây dựng. Một thời gian sau, lô đất đối diện tổ hợp này qua đường Đào Tấn cũng đã được cấp cho Daewoo.

Một lãnh đạo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư từng tham gia quá trình cấp phép cho biết lúc đó quyết định cấp lô đất này cho Daewoo là một “nghĩa cử” của Việt Nam dành cho ông Kim Woo Chung trên tinh thần đối đãi nghĩa tình để ghi nhận những đóng góp của Daewoo vào nền kinh tế Việt Nam.

Nhưng mọi việc thay đổi quá nhanh vì cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ năm 1997-1998 và hệ quả của nó còn kéo dài nhiều năm sau đó. Cũng như nhiều dự án khách sạn khác, Daewoo lỗ nhiều năm liền. Cá nhân ông Kim Woo Chung, từ vị thế người hùng trở thành một “tội phạm kinh tế” tại Hàn Quốc. Lô đất vàng cạnh khách sạn Daewoo, sau nhiều lần chuyển nhượng khá kín kẽ, giờ đã thuộc về một nhà đầu tư khác, tập đoàn Lotte, với một dự án tổ hợp cao tới 65 tầng.

Đáng nói là, ngay cả khi nền kinh tế Việt Nam hồi phục và ngành kinh doanh khách sạn cũng theo đó mà khởi sắc, thì điệp khúc kêu lỗ từ dự án này vẫn chưa chấm dứt, thậm chí còn kéo dài nhiều năm. Lỗ nghĩa là không đóng thuế, mặc dù nhìn bề ngoài, ai cũng thấy là khách sạn này làm ăn rất tốt. Những lý lẽ giải trình cho chuyện lỗ của chủ đầu tư đã được các cơ quan chức năng chấp nhận trong nhiều năm. Nhưng giờ đây, trong bối cảnh Chính phủ đang chủ trương đẩy mạnh công tác chống chuyển giá, câu chuyện báo lỗ của Daewoo, cũng như nhiều doanh nghiệp FDI khác, đang trở nên… kém thuyết phục!

Vì sao Hanel?

Khi thông tin về việc Daewoo muốn bán cổ phần trong dự án, rất nhiều nhà đầu tư muốn mua lại, nhất là các nhà đầu tư Hàn Quốc. Trong khi đó, đối với nhiều người, cái tên Hanel không tỏ ra thật sự tiềm năng, ngay cả khi so sánh với chính các nhà đầu tư trong nước.

Nhưng, ngay trong giấy phép đầu tư, đã có một điều khoản nói rằng quyền “ưu tiên mua” thuộc về các đối tác trong liên doanh, đại khái Hanel bán thì Daewoo được ưu tiên mua, và ngược lại.

Tổ hợp Daeha Business Center giờ đây thực sự đã là lô đất vàng của Hà Nội. Không như thời điểm cấp phép, giờ đây trung tâm Hà Nội đã có một cú dịch chuyển mạnh mẽ về phía Tây, đến mức nhiều ý kiến nói rằng trung tâm Hà Nội hiện nay phải được xem là ở chính tổ hợp này thì mới hợp lý!

Với diện tích gần 3 ha, riêng giá trị quyền sử dụng đất của tổ hợp này đã là rất lớn. Nhưng quan trọng hơn, với vị thế là một trong số khoảng 10 khách sạn 5 sao của Hà Nội, từng đón tiếp các lãnh đạo lớn của thế giới như Tổng thống Mỹ Clinton, Tổng thống Nga Putin, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào…, giá trị của tổ hợp này không chỉ nằm ở những con số.

Khi mà cả hai phía trong thương vụ đều đang im lặng, giá trị của thương vụ là đề tài của nhiều đồn đoán. Có nguồn tin nói thương vụ này có giá trị 100 triệu USD, nhưng cũng có nguồn tin nói Daewoo chỉ nhận về 66 triệu USD. Vẫn là đồn đoán, có nguồn tin nói có thể hai bên định giá khách sạn này là 100 triệu USD, trong đó phía Daewoo nhận 70 triệu USD, và sau khi hoàn tất một vài nghĩa vụ thuế, chỉ còn lại 66 triệu USD để… mang về nước.

Khi các bên trong liên doanh vẫn còn kín tiếng, thì những con số chính thức, cũng như nghĩa vụ tài chính của các bên trong thương vụ này đối với Nhà nước Việt Nam như thế nào thì có lẽ chỉ người trong cuộc biết. Thông tin trên một tờ báo mới đây nói chủ đầu tư thậm chí còn chưa nộp hồ sơ và báo cáo cụ thể lên Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội. Có lẽ những người quan tâm sẽ còn tiếp tục phải… chờ!

Cứ giả định rằng Daewoo có thể thu được 66 triệu USD, câu hỏi đặt ra là nhà đầu tư này có lãi không? Thêm một lần thông tin là ẩn số, khi không ai biết chính xác lượng vốn mà nhà đầu tư đã đưa vào Việt Nam, nên đồn đoán là chuyện bình thường. Nhưng, như trên đã đề cập, trong bối cảnh cuộc chiến chống chuyển giá đang được phát động rộng rãi, những nghi ngờ của công luận về những khoản lãi “vô hình” của nhà đầu tư này trong quá khứ là rất có cơ sở!

Dư luận có lẽ đang chờ một thông báo chính thức về thương vụ này từ phía Hanel. Được Nhà nước giao đất để làm tài sản tham gia một liên doanh, giờ đây bất cứ “chuyển động” nào liên quan đến khối tài sản đó cũng cần phải được minh bạch. Mấy ngày gần đây, nhiều bài báo ca ngợi Hanel như một “người hùng”, một “đại gia” đã “rửa mày rửa mặt” cho giới đầu tư trong nước.

Nhưng, từ góc nhìn của người viết, khai thác thế nào khối tài sản vốn dĩ đã được nhà nước giao một cách “ích quốc lợi dân” nhất có lẽ là quan trọng hơn nhiều!
  Bình luận (6)
Các ý kiến bạn đọc được đăng tải không nhất thiết phản ánh quan điểm của Tòa soạn. VnEconomy có thể biên tập lại ý kiến của bạn nếu cần thiết. Đang hiển thị 6/6 bình luận.
  • Bạn Citizen nói rất chí lý. Từ vị trí ao hồ đầm lầy trở thành đắc địa thì phải đầu tư cả vốn liếng và chất xám vào đó chớ. Thủ đô Hà nội, Tp HCM cũng là ao hồ đầm lầy được ông bà ta đầu tư vào mà ra cả thôi.

    Thời Ngô Quyền, tiền thân của Hà nội là thành Đại la do Tàu xây. Vậy, trước thời Ngô Quyền thì sao ? Chả phải là bãi đất trống à ? Nguyễn Hữu Cảnh, Lê Văn Duyệt không đặt trạm thu thuế ở Bến Nghé (ngã ba sông Sài Gòn) thì làm gì có thành Gia định tiền thân của Tp HCM.

    Đầu tư vào BĐS không phải là đầu tư vào đâu mà là đầu tư cái gì và như thế nào phù hợp với tình hình kinh tế chung ở nơi đó, đáp ứng được nhu cầu của cư dân địa phương, tạo tính lan tỏa để kinh tế địa phương có thể “ăn theo”.

    Bất cứ nơi nào có người ở là nơi đó có thể đầu tư vì nhu cầu của con người là vô hạn. Người địa phương có thu nhập thấp ? Có hề gì, đầu tư vào sản xuất hàng tiêu dùng tạo việc làm tại chỗ nâng cao thu nhập của họ lên rồi đầu tư cái khác cao cấp hơn, cứ thế mà nâng dần lên.

    Chỉ sợ thiếu vốn chớ có vốn thì làm gì chả được. Không có công nghệ ? Thế tiền trong tay để làm gì ? Không biết thuê mướn chuyên gia công nghệ về tư vấn à ? Khổ, thuê chuyên gia công nghệ thì phải có “thằng” biết quản lý họ không thì bị họ trèo lên đầu mà cứ tưởng là mình là sếp thì mình hơn người. Bởi vậy, có tiền và biết dùng tiền là 2 khái niệm khác nhau.

    Người VN mình nhiều người có tí tiền thì ăn chơi xa xỉ hết cả đào đâu ra vốn mà làm ăn, hở tí hoặc là đi vay của nước ngoài hoặc cho nước ngoài đầu tư vào những ngành đơn giản ai cũng làm được. Khách sạn 5 sao là cái quái gì chớ ? Ở những nước phát triển có hẳn những trường lớp chuyên đào tạo về tất cả mọi mặt của ngành này cùng với các tiêu chuẩn theo số “sao” từ con người cho đến dịch vụ tiện ích đi kèm. Chỉ việc bỏ tiền ra cử người đi học là xong.

    Đi học xong về, dựa vào bản sắc văn hóa riêng của người VN mà tự sáng tạo phong cách riêng nhưng vẫn không mất tiêu chuẩn 5 sao. Còn chỉ tiếp quản cơ sở có sẵn của người khác mà không biết đầu tư vào con người thì rồi 5 sao sẽ trở thành … truyền thuyết khi nhân lực có sẵn ấy hết độ tuổi hành nghề.

    20:43 (GMT+7) - Thứ Năm, 5/4/2012 Trả lời Thích
  • Rất vui khi Hanel đã mua lại được KS, tuy nhiên, chúng ta cần phải xem xét lại Hanel là ai? Một tập đoàn điện tử! Họ đầu tư vào KS làm gì? - không phải là trình độ có đủ không, mà là trình độ gì, anh không thể đang quản lý nhà máy, sang quản lý KS được, nhất là đẳng cấp 5 sao, phải làm gì để giữ đẳng cấp đấy?

    16:45 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012 Trả lời Thích
  • Tôi đồng ý với bạn Citizen về quan niệm đắc địa. Ở đâu có tiền đầu tư vào, và thêm cả khả năng thu hút và tạo thương hiệu thì nó trở thành đắc địa.

    Ví dụ Tháp Vincom Bà Triệu cũng vậy. Mọi người hay nói nó gần phố Huế rồi gần bờ Hồ, theo tôi ko phải thế. Có vô số vị trí quanh cách bờ hồ không xa cũng là "đắc địa" đấy, "ngon ăn" thì nhào vào đi, sao chẳng thấy gì? Hiện nay, TimeCity ở Minh Khai cũng thế, vị trí ko đẹp tí nào, nếu ko muốn nói là xấu, là xa xôi, nhưng rồi xem, khi nó lên hình rồi, nó chẳng đẹp phi phàm ấy chứ.

    Hoặc 1 ví dụ khác là Phú Mỹ Hưng cũng thế, hồi mới xây dựng nó chỉ là khu sình lầy chứ có gì, vậy mà bây giờ mọi người đều biết. Thêm ví dụ nữa như Công viên Yên Sở của Gamuda Land, đẹp mê hồn.

    Nếu ko có tầm nhìn và không được đầu tư thì nó chỉ là bãi đất với cái hồ hoang chứ đâu đẹp long lanh như bây giờ. Tóm lại vẫn là do con người, do vốn, do trình độ của nhà đầu tư. Còn địa thế ư? Mỉm cười thôi.

    15:02 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012 Trả lời Thích
  • Là người VN nhưng ta cũng nên xem lại chúng ta có tiền thật để góp vốn vào những liên doanh nước ngoài hay không hay chỉ là góp vốn bằng đất đai Kengnam có được vị trí đắc địa cũng phải góp 500tr USD cho Thành phố.

    Cái gọi là vị trí "đắc địa" tự chúng ta cho là vậy nhưng nếu không có tiền đầu tư của phía bạn có trở nên đắc địa không? Nghành dầu khí có dự án cao nhất Việt nam giờ vị trí đó có "đắc địa" không. Nếu cho là đắc địa thì tiến hành dự án đi hay không đủ thì năng lực thì cứ ngắm rồi tự sướng.

    14:41 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012 Trả lời Thích
  • Hàn Quốc đã là đối tác chiến lược của VN, tạo điều kiện để cùng kinh doanh là chuyện bình thường.

    Nhưng cái không bình thường là tại sao các đối tác Hàn Quốc luôn chọn (chọn được) những vị trí đắc địa như thế, cả tổ hợp Grand Plaza trên đường Trần Duy Hưng cũng vậy.

    Và hơn thế, như bài báo đã nêu, liệu có vấn đề chuyển giá hay không? Phía Việt Nam được lợi gì?

    Nếu lấy con số của tác giả Hoài Ngân để làm một phép tính thô thiển: 68 triệu USD/20 năm (tính từ khi bình thường hóa quan hệ) thì họ (Hàn Quốc) đã có hơn 3 triệu USD/năm. Không hề nhỏ.

    08:35 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012 Trả lời Thích
  • Hanel là ai? Mua bằng vốn tự có bao nhiêu, đi vay bao nhiêu? Kinh nghiệm quản lý vận hành tổ hợp thế nào? Nếu hiệu quả sau khi mua tốt lên thì ổn, nhưng khả năng chất lượng tổ hợp kém đi là bao nhiêu %?...

    Tất cả những câu hỏi này cơ quan chức năng nên suy xét trước mỗi vụ mua bán trong trường hợp Hanel nói riêng và các thương vụ khác nói chung.

    07:23 (GMT+7) - Thứ Tư, 4/4/2012 Trả lời Thích
Bình luận của bạn
Để thuận tiện cho việc đăng tải, bạn vui lòng nhập các ý kiến phản hồi bằng tiếng Việt có dấu.
Gõ Telex Gõ VNI
Chọn hình đại diện cho bình luận của bạn?